Smog – co to jest, jak się przed nim chronić

Smog co to jest jak się przed nim chronić

Ostatnimi czasu dużo się mówi o zjawisku zwanym smogiem. Zazwyczaj informacje o smogu dostajemy w kontekście alarmujących wiadomości o stanie powietrza w Polsce. Specjaliści wciąż powtarzają o niebezpiecznym wpływie smogu na zdrowie człowieka, ale pojawiają się także opinie o fikcyjnych alarmach smogowych, które wykorzystywane są przez firmy produkujące nowoczesne piece do ogrzewania czy maski antysmogowe. W rzeczywistości zjawisko smogu wcale nie jest bajką, lecz faktem, o którym warto wiedzieć nieco więcej, aby skutecznie się przed nim chronić.

Smog

Etymologia słowa „smog” pochodzi ze zbitki językowej dwóch słów z języka angielskiego: smoke ­– oznaczające „dym” i fog czyli „mgła”. Smog jest zjawiskiem, do którego powstania przyczynił się człowiek przez swoją eksploatację środowiska naturalnego i nieekologiczne działania zmierzające do zwiększenia zanieczyszczenia powietrza. Pojawia się zazwyczaj podczas niesprzyjających warunków atmosferycznych, jak gęsta mgła czy upały.

Rodzaje smogu

Obserwuje się dwa rodzaje smogu:

  • londyński – pojawiający się zazwyczaj w okresie zimowym od listopada do lutego, w miejscach intensywnego spalania paliw stałych. Do jego powstania przyczynia się także zalegająca mgła i brak wiatru. Głównym zagrożeniem dla zdrowia w smogu typu londyńskiego są pyły zawieszone PM2,5 i Pm10 a także benzo(a)piren – wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny;
  • typu Los Angeles – inaczej zwany fotochemicznym. Najczęściej powstaje w słoneczne i upalne dni lata (25-25 stopni C). Do jego powstania przyczynia się głównie duży ruch samochodowy, związany z emisją spalin. Obserwowany jest w wielu aglomeracjach miejskich na całym świecie. Głównym zagrożeniem dla zdrowia w smogu typu Los Angeles stanowi tlenek azotu.

Przyczyny smogu

Wśród przyczyn smogu wymienia się duże natężenie ruchu drogowego i związana z tym emisja spalin, przemysł, ogrzewanie domów węglem kopalnianym, mokrym drewnem bądź śmieciami, wykorzystywanie do ogrzewania pieców starego typu lub niewłaściwe wykorzystanie pieców górnego spalania, co powoduje emisję groźnych dla zdrowia spalin. Warunkami sprzyjającymi powstawaniu smogu jest także ukształtowanie terenu, np. gdy miasto położone jest w kotlinie, brak wiatru, zamglenie, czy duża wilgotność powietrza. Najwięcej smogu obserwuje się nad zurbanizowanymi terenami miejskimi i aglomeracjami.

W Polsce najczęściej obserwuje się smog typu londyńskiego towarzyszący okresowi grzewczemu. Głównym powodem jego występowania jest ogrzewanie domów węglem kamiennym bądź innymi niewłaściwymi do tego celu paliwami.

Blisko 70% gospodarstw domowych czyli ok. 4,5 mln domów ogrzewane jest nadal węglem kamiennym, który jest głównym powodem emisji pyłu zawieszonego do atmosfery. Jakość węgla kamiennego również ma znaczenie. Ogrzewanie eko groszkiem wytwarzanym z wysokokalorycznego węgla kamiennego o niskiej zawartości siarki i innych substancji niepalących z pewnością przyniesie nieco mniej negatywnych skutków dla jakości powietrza niż miałem węglowym, który powstaje jako produkt uboczny uszlachetniania węgla. Jest o wiele tańszy niż eko groszek, jednak jego spalanie emituje największą ilość pyłów zawieszonych do atmosfery.

Spalanie śmieci również jest poważnym problemem obserwowany w Polsce. W trakcie tej czynności do atmosfery nie tylko ulatniają się pyły zawieszone ale także śmiercionośny i najbardziej rakotwórczy benzo(a)pieren. Na stopień zanieczyszczenia wpływ ma także opalanie drewnem przekraczającym wilgotność 20%.

W Polsce jedynie 13% gospodarstw domowych wykorzystuje do ogrzewania gaz. Jedynie 5% domów stosuje odnawialne źródła energii, piece olejowe czy podłączone są do sieci ciepłowniczej. Zbyt niska świadomość ekologiczna wśród Polaków i brak wsparcia ze strony rządu spowodowało, że obecnie Polska jest jednym z najbardziej zanieczyszczonych krajów Unii Europejskiej. W 2016 roku zaobserwowano w Rybniku rekordowe przekroczenie stężenia pyłu PM10 sięgające 3126% normy.

Jak chronić się przed smogiem

Problem smogu wymaga długoterminowych i całościowych zmian obejmujących nie tylko pojedyncze gospodarstwa domowe, ale także zmiany w ustawach rządowych. Doraźna ochrona przed niebezpiecznym oddziaływaniem smogu jest niezwykle ważna dla zachowania zdrowia, uniknięcia zwiększonego ryzyka pojawienia się zmian nowotworowych, alergii, chorób układu oddechowego i krążenia.

Mieszkańcy miast powinni być zaopatrzeni w maski antysmogowe. Pozwolą one na ochronę przed toksycznymi substancjami w czasie przebywania na zewnątrz. W mieszkaniach stopień zanieczyszczenia jest tylko o parę procent niższy niż na zewnątrz. W pomieszczeniach zamkniętych pomocne mogą okazać się filtry do użytku domowego, wykorzystujące filtry węglowe i HEPA.

Smog jest obecnie jednym z najważniejszych problemów współczesnego świata. Nic nie wskazuj na to, że sytuacja z roku na rok zacznie się poprawiać. Bez ważnych i gruntownych zmian problem smogu nie zniknie samoistnie. Warto zatem pomyśleć o ochronie przed jego niebezpiecznymi dla zdrowa skutkami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *